Budynek, pochodzący z około 1877 roku i zlokalizowany przy linii kolejowej Warszawa-Gdańsk, odzyska swoją historyczną formę i ponownie będzie pełnił funkcję dworca obsługującego pasażerów. Trwają prace przy jego renowacji.
Trwa szeroko zakrojona modernizacja XIX‑wiecznego dworca kolejowego w Gąsocinie. Inwestycja, której wartość szacuje się na około 11,3 mln zł, jest w całości finansowana przez PKP S.A. i ma zakończyć się w II kwartale 2027 roku. Choć projekt zakłada odtworzenie historycznego wyglądu budynku, sposób prowadzenia prac wzbudził wiele emocji wśród mieszkańców i części środowiska historyków.
Dworzec w Gąsocinie powstał w latach 70. XIX wieku jako element Kolei Nadwiślańskiej. Przez dziesięciolecia stanowił jeden z najcenniejszych przykładów drewnianej architektury kolejowej w regionie.
-Budynek stał nieużywany, zabity deskami i niszczał. Potrzebowaliśmy wielu lat i wielu wysiłków na szczeblu samorządowym i rządowym aby ten temat mógł wreszcie zostać zrealizowany – powiedział naszej redakcji Wójt Gminy Sońsk Jarosław Muchowski. – Prace prowadzone są pod nadzorem Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – dodał.
Mimo planów renowacji, zabytkowa konstrukcja została całkowicie rozebrana. W jej miejscu pojawiły się betonowe fundamenty oraz murowane ściany, co dla wielu mieszkańców jest zaskoczeniem. Spodziewali się oni tradycyjnej konserwacji, a nie budowy nowego obiektu od podstaw. Obawy dotyczą przede wszystkim utraty autentycznego charakteru dworca, który przez lata był symbolem lokalnej historii.
Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśnia dlaczego podjęto decyzję o rozebraniu obiektu.
– Wiemy, że widok rozebranej, drewnianej konstrukcji dworca w Gąsocinie wzbudził niepokój. Rozumiemy te obawy i chcemy wyjaśnić, dlaczego taka decyzja była konieczna i dlaczego, wbrew pierwszemu wrażeniu, jest to dobra wiadomość dla samego zabytku. Dworzec pochodzi z lat 1877–1880 i przez ponad sto czterdzieści lat jego drewniana konstrukcja była narażona na wilgoć oraz korozję biologiczną — działanie grzybów i szkodników drewna. Tego typu uszkodzenia w wielu miejscach są nieodwracalne: osłabionej, zawilgoconej i skorodowanej więźby dachowej czy elementów konstrukcyjnych nie da się po prostu „załatać” przy budynku stojącym na swoim miejscu. Żeby rzetelnie ocenić stan każdego elementu, przeprowadzić konserwację i bezpiecznie wzmocnić konstrukcję zgodnie z dzisiejszymi wymogami bezpieczeństwa, demontaż był niezbędny – wyjaśnia Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków.
Czy oznacza to, że dworzec nie będzie już taki jak dawniej, że utraci to co wnim najcennejsze? Według zapewnień konserwatora zabytów – nie.
– Tu najważniejsza informacja: nic nie ginie bezpowrotnie. Wszystkie elementy drewniane, kamienne, ceramiczne, które po ocenie stanu technicznego nadają się do ponownego wykorzystania, przechodzą proces fumigacji i konserwacji, a następnie wracają na swoje miejsce. Strefa cokołowa elewacji powstanie w całości z odzyskanego kamienia granitowego i ceramiki. Nawet więźba dachowa zostanie odtworzona z zachowaniem historycznych, ciesielskich łączeń oraz charakterystycznych elementów dekoracyjnych krokwi, płatwi, sterczyn odwzorowanych na podstawie oryginałów. Dopiero tam, gdzie stan zachowania elementu wyklucza jego bezpieczne ponowne użycie, zostanie on zastąpiony nowym, wykonanym jednak w oparciu o oryginalny wzór – podkreśla Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków.
Po rozbiórce drewnianej konstrukcji przeprowadzono badania stratygraficzne kolorystyki, miejscami odkryto nawet 30 nakładających się na siebie historycznie warstw farby.
Po zakończeniu analiz laboratoryjnych poznamy ostateczną, historyczną kolorystykę elewacji i pozostałych elementów budynku, którą wykonawca odtworzy.
– Determinacja gminy Sońsk wpłynęła na PKP aby podjęła się tego zadania. Gdyby gmina nie zdecydowała się na dalsze wykorzystanie pomieszczeń tych decyzji i modernizacji by nie było – podkreślił Wójt Gminy Sońsk.
Po zakończeniu modernizacji dworzec będzie pełnił zarówno funkcje komunikacyjne, jak i społeczne. Na parterze znajdzie się poczekalnia oraz kasy biletowe, natomiast piętro zostanie przeznaczone na potrzeby lokalnej społeczności m.in. na bibliotekę, pomieszczenia dla organizacji czy przestrzeń rekreacyjną.
– Na parterze wróci historyczny układ pomieszczeń, hol z ławkami, kasy biletowe z zapleczem, a obok nich elektroniczne tablice przyjazdów i odjazdów oraz punkty ładowania urządzeń mobilnych. Piętro, dotąd niewykorzystywane, zyska nowe życie jako przestrzeń społeczno-kulturalna dla mieszkańców gminy Sońsk, z biblioteką i salami, z których będą mogły korzystać lokalne organizacje, w tym koło gospodyń wiejskich. Cały obiekt zostanie też pozbawiony barier architektonicznych. Pojawią się ścieżki prowadzące, oznaczenia w alfabecie Braille’a i plany dotykowe, ułatwiające korzystanie z dworca osobom z niepełnosprawnościami, opiekunom z dziećmi i pasażerom z bagażem. Od zewnątrz odzyska swój historyczny wygląd sprzed ponad wieku, a od środka będzie bezpieczny i funkcjonalny zgodnie z dzisiejszymi standardami. Prace przy drewnianych elewacjach ruszą we wrześniu/październiku – poinformował Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków.
Do tematu z pewnością będziemy wracać.
Ostatnie artykuły
