Instytut Pamięci Narodowej poinformował 24 lipca 2026 roku o identyfikacji kolejnej ofiary komunistycznych represji. Podczas konferencji prasowej w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie zastępcy prezesa IPN, dr hab. Karol Polejowski i dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, wraz z dyrektorem Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu prokuratorem Andrzejem Pozorskim, przedstawili wyniki wieloletnich prac, które doprowadziły do potwierdzenia tożsamości podporucznika Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. „Rój”.
Identyfikacja była możliwa dzięki połączeniu poszukiwań terenowych, analizy materiału dowodowego oraz specjalistycznych badań DNA. Podczas ekshumacji na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie odnaleziono charakterystyczny artefakt – orzełek z pozostałościami czarnego sukna. Po konserwacji okazało się, że przedmiot przypomina orzełek widoczny na pośmiertnym zdjęciu Dziemieszkiewicza wykonanym w 1951 roku w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Pułtusku. To znalezisko skłoniło prokuratorów do rozszerzenia porównań genetycznych, co ostatecznie doprowadziło do przełomu.
Badania genetyczne przeprowadzili biegli z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Profil DNA uzyskany ze szczątków okazał się niepełny, dlatego konieczne było zabezpieczenie dodatkowego materiału porównawczego. W maju 2026 roku prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie, przy udziale antropologa i genetyka, pobrał materiał ekshumacyjny od matki i siostry Dziemieszkiewicza, spoczywających we wspólnym grobie na cmentarzu parafialnym w Makowie Mazowieckim. To właśnie ten materiał pozwolił na jednoznaczne potwierdzenie tożsamości „Roja”, co zostało udokumentowane opinią biegłych z 6 lipca 2026 roku.
Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. „Rój”, pośmiertnie awansowany do stopnia podporucznika, był dowódcą patrolu Pogotowia Akcji Specjalnej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Zginął w nocy z 13 na 14 kwietnia 1951 roku podczas obławy we wsi Szyszki koło Pułtuska, przeprowadzonej przez żołnierzy Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej. Poległ w trakcie wymiany ognia. Jego ciało przewieziono do PUBP w Pułtusku, gdzie wykonano sekcję zwłok i fotografie pośmiertne, a następnie przetransportowano do Warszawy, prawdopodobnie do Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego przy ul. Sierakowskiego. Tam ciało okazano m.in. matce, aby potwierdzić tożsamość.
Przez dziesięciolecia nie było wiadomo, gdzie i w jaki sposób „Rój” został pochowany. Dopiero badania prowadzone przez IPN na terenie kwatery „Ł” pozwoliły odnaleźć jego szczątki i potwierdzić tożsamość. Dziemieszkiewicz jest jedną z blisko osiemdziesięciu osób zidentyfikowanych dotąd przez IPN w tym miejscu.
Ostatnie artykuły
