W przeddzień pierwszego dnia wiosny, bo już w piątkowe popołudnie 20 marca 2026 r. obchodziliśmy w Ciechanowie XXVI już edycję Światowego Dnia Poezji ustanowionego przez UNESCO. Organizatorem wydarzenia był Związek Literatów na Mazowszu przy współudziale Miejskiej Biblioteki Publicznej w Ciechanowie i w jej siedzibie.
Licznie przybyli na tę uroczystość poeci i pisarze, przedstawiciele różnych środowisk twórczych Mazowsza, miłośnicy literatury, a wśród nich również szacowni goście- pani Anna Cicholska – poseł na Sejm RP oraz pani Olga Zmudczyńska- Pabich, wiceprezydent Ciechanowa. Zebranych powitała Dyrektor MBP pani Alicja Wodzyńska podkreślając wyjątkową rolę poezji w życiu każdego z nas, która uwrażliwia i uczy dostrzegać piękno. Wyraziła też wielką radość z możliwości spotkania wielu twórców w tym dniu wielkiego święta poezji. Prezes Związku Literatów na Mazowszu prowadząca spotkanie podkreśliła wielkie znaczenie takich uroczystości dla lokalnej społeczności, która poznaje bliżej twórców jako ludzi z krwi i kości, często sąsiadów i znajomych. Przybliżyła krótko historię i początki Światowego Dnia Poezji UNESCO, które ma u nas świetną tradycję , bo zaistniało właściwie od początku jego utworzenia i jest organizowane przez nasze środowisko literackie już 26. raz. Prezes Teresa Kaczorowska wyraziła również zadowolenie ze wsparcia i współpracy z biblioteką oraz władzami miasta i powiatu we wspieraniu organizacji inicjatyw i wydarzeń literackich. Następnie zaprosiła poetów do zaprezentowania wybranych wierszy z wydanych w ostatnim roku zbiorów poetyckich. Przedstawili je Barbara Orlowski, Wiktor Golubski, Stanisław Florczak i Agnieszka Zięba- Dąbrowska.
Niezwykle ważnym momentem Światowego Dnia Poezji jest w tradycji i historii Związku Literatów na Mazowszu rozstrzyganie Konkursu na Książkę Roku i wręczanie statuetki „Złotego Pióra” autorstwa Marka Zalewskiego. W tym roku jest to już XXIII edycja Konkursu, który cieszy się dużym zainteresowaniem środowiska literackiego. W skład tegorocznego jury weszli: ks. dr Eligiusz Dymowski z Krakowa jako przewodniczący, dyrektor MBP Alicja Wodzyńska, dziennikarka Katolickiego Radia Diecezji Płockiej Barbara Tokarska-Wójciak, polonistka I LO im Z. Krasińskiego w Ciechanowie Irena Rzeczkowska, polonistka Ewa Krysiewicz, reprezentująca Związek Literatów na Mazowszu i jednocześnie sekretarz jury. Do tegorocznej edycji zgłoszono osiem książek, z których nominowano do nagrody głównej utwory trzech autorów: Barbary Orlowski za tom poezji Szczęście smakuje malinami, Zdzisława Zembrzyckiego za tom poezji W pisanym słowie krople szczęścia , Krzysztofa Martwickiego za tom prozy Osiem opowiadań. Przewodniczący jury podkreślił, że wybór laureata wymagał skupienia, uważnej lektury wszystkich książek i był trudną decyzją przy wyrównanym poziomie uczestników zarówno w poezji jak i prozie.
Laureatem XXIII Konkursu za Książkę Roku 2025 został Krzysztof Martwicki, to jemu wręczono statuetkę Złotego Pióra, dyplom i symboliczną różę( nominowani również odebrali dyplomy i róże). W uzasadnieniu wyboru tegorocznego laureata nagrody głównej przewodniczący jury podkreślił zgodną decyzję wszystkich jurorów co do kunsztu artystycznego, świetnego języka i literackiego warsztatu laureata. Stwierdził, że Krzysztof Martwicki to artysta w pełni ukształtowany, twardo stąpający po literackim Parnasie. Jego utwór wyróżnia się dojrzałością, klarownością i siła obrazu. Autor zmusza czytelnika do uważnego myślenia, a przy tym nie szczędzi ironii, a także czyta się go bez znużenia i zmęczenia.
Każda z książek przyjętych do konkursu przeczytana była z uwagą i oceniona według przyjętych kryteriów, a mianowicie: oryginalności tematu, klarowności stylu, przekonywującej siły wyobraźni, a najwyżej oceniono te tomy, które niosą ważne przesłania, pobudzają do refleksji i uwrażliwiają na dobro i piękno.
Laureat, trzymając statuetkę w dłoni i dziękując za zaszczytne wyróżnienie – główną nagrodę mówił o tym, że jego teksty narastały od kilkunastu lat, a rodziły się ze zwykłych pozornie drobnych sytuacji. To jest najistotniejsze, stwierdził Krzysztof Martwicki, że nie ma opowieści bez człowieka, a od wieków właśnie opowieść jest źródłem literatury, czyli dzielenie się swoim doświadczeniem. Dlaczego tak się dzieje? ”Bo kochamy opowiadać, kochamy jak jesteśmy opowiadani i jak nam się opowiada”. Zakończył swoje wystąpienie odczytaniem fragmentów opowiadania Dalnia i zachęcał obecnych do sięgnięcia po nagrodzoną książkę oraz drugą zgłoszoną do konkursu książkę Niewidzialni II.
Kolejnym punktem programu było ogłoszenie wyniku konkursu na Wiersz Roku przyznawanego przez Związek Pisarzy Katolickich. Werdykt przedstawił wiceprezes tej organizacji Juliusz Erazm Bolek, zwracając uwagę na wyjątkowy i nieprzewidywalny charakter tego wyróżnienia. Już po raz dziewiąty przyznawana jest ta nagroda, ale kapituła kieruje się różnorodnymi kryteriami i nie zawsze można ją przewidzieć. W tym roku jakieś tropy jednak można było przeczuć, co do laureata tej nagrody. W minionym roku obchodziliśmy 430. Rocznicę urodzin ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego i właśnie jego wiersz stał się Wierszem Roku. I doszło do nietypowej i niecodziennej sytuacji, ponieważ mamy dwóch laureatów- autora i tłumaczkę profesor Elwirę Buszewicz, która dokonała przekładu utworów z łaciny na współczesny język polski. A nagrodzonym utworem jest Oda XIX Ksiąg I. Tęsknota do niebiańskiej ojczyzny ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego ( O samym poecie i przekładzie wierszy oraz działalności Academii Europea Sarbieviana powiedziała kilka słów jej prezes dr Teresa Kaczorowska).
Juliusz Erazm Bolek uzasadniając wybór tego utworu odniósł się do aktualności jego wymowy. W świecie współczesnym żyjemy w rzeczywistości spolaryzowanej, w której odmienność myślenia czynimy i odbieramy jako wrogość, a to bardzo męczy. Sarbiewski myślał o patriotyzmie inaczej. Wskazywał na ważniejszą ojczyznę – tę niebiańską. Ta idea przekonuje, bo niezależnie jakie mamy ojczyzny ziemskie możemy mieć jedną wspólną ojczyznę- duchową.
Nagrodzony Wiersz Roku Odę XIX Ks. I na prośbę organizatorów pięknie zinterpretował Stanisław Górka, aktor i prowadzący autorski Teatr Pod Górkę w Kopkach, który wystąpił również z programem poetycko-muzycznym „Wszystko przed nami” Zdzisław Jerzy Bolek- Poeta Miłości. Wspaniały występ Stanisława Górki wprowadził nastrój refleksyjny i odkrył słuchaczom nieznane dziś już teksty poety grupy poetyckiej Współczesność z lat 70.ubiegłego stulecia. Nadmienić trzeba, że Zdzisław Jerzy Bolek, który przedwcześnie odszedł z tego świata, to ojciec Juliusza Erazma Bolka, równie świetnego współczesnego nam poety, członka Związku Literatów na Mazowszu. Swoim występem Stanisław górka świetny interpretator poezji stworzył niepowtarzalny klimat magii poetyckiego świata miłości, tęsknot i pragnień, wynurzający się z wierszy Zdzisława Jerzego Bolka, który chciał zatrzymać w poezji to, co przemijające a najpiękniejsze w naszym życiu. Słowa poezji brzmiały niezwykle nostalgicznie, ciepło i wzruszająco! To była prawdziwa poetycka uczta jak na Parnasie!!! Kolejny raz muza poetycka zachwyciła swoją obecnością i zawładnęła sercami uczestników tego wydarzenia. W czasie kuluarowych rozmów przy kawie, herbacie, słodyczach słychać było wiele ciepłych słów o pięknie i uroku całego spotkania, autentycznego świętowania poezji. Niech żyje poezja! Niech żyją poeci! „Wszystko jest Poezją”-twierdził znakomity poeta Edward Stachura. Dziś jesteśmy przekonani, że to POEZJA człowieka uwrażliwia i ubogaca a spotkania z nią są nie tylko refleksją nad światem i samym sobą, ale oazą spokoju i wyciszenia w zbyt głośnym huku, harmiderze i chaosie naszego otoczenia. Ponownie świętujemy za rok! Bądźcie z nami! Dziękujemy wszystkim za obecność , wspólną radość obcowania z poetyckim słowem i muzyką. Dziękujemy mediom za utrwalenie tego spotkania zwłaszcza Krzysztofowi Rólce z portalu CIECH24pl oraz Barbarze Tokarskiej- Wójciak dziennikarce rozgłośni Katolickiego Radia Diecezji Płockiej. Wspólnie również świętujmy za rok! Do zobaczenia.
tekst i foto: Ewa Krysiewicz –sekretarz ZLM
Ostatnie artykuły
