Związek Literatów na Mazowszu podsumował miniony rok

Każdy mijający rok to czas refleksji, przemyśleń i podsumowań. Rok 2025 w Związku Literatów na Mazowszu można zaliczyć do udanych. Nasi pisarze wydali kilkanaście książek, zebrali liczne nagrody, ukazał się kolejny już 27.. numer naszego periodyku „Ciechanowskie Zeszyty Literackie”. Poszerzyliśmy swoje szeregi (do 36 członków!), zorganizowaliśmy zaplanowane imprezy literackie, uczestniczyliśmy w życiu kulturalnym miasta, regionu i kraju, a nawet poza Polską:

I. Przede wszystkim w 2025 r. odbyły się nasze wszystkie 4 cykliczne imprezy literackie:

– XXV ciechanowska edycja Światowego Dnia Poezji ustanowionego przez UNESCO – 21 marca 2025 r., m.in. z rozstrzygnięciem XXII Konkursu „Złote Pióro”, m.in Jury XXII Konkurs na Książkę Roku 2024 Związku Literatów na Mazowszu, pod przewodnictwem ks.dr. Eligiusza Dymowskiego, przyznała statuetkę „Złote Pióro” Tadeuszowi Murzynowi

– Jubileuszowy XX Międzynarodowy Festiwal ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego „Chrześcijański Horacy z Mazowsza” – 8-10 maja 2025 r., w 4 miejscowościach: w Płońsku, Czerwińsku nad Wisłą, Płocku i w Sarbiewie – dokładnie w 430 rocznicę urodzin poety z Sarbiewa..

Sukces: wydanie dzieła Liryki i epody M.K. Sarbiewskiego w przekładzie z łaciny na współczesny j. polski prof. Elwiry Buszewicz z Krakowa, pod redakcją i ze „Słowem od wydawcy” Teresy Kaczorowskiej (wzięłam też na siebie koordynację całego procesu druku tego dzieła). Rola ZLM nie jest duża, ale 20 lat temu zainicjowałam i kieruję do dziś tym festiwalem. Jak zwykle była to impreza literacko-kulturalno-naukowo-edukacyjna, mająca na celu przypomnienie z rzeki zapomnienia ks. jezuity Macieja Kazimierza Sarbiewskiego (1595-1640) – jako poety rangi europejskiej (uwieńczonego w Rzymie Wawrzynem Poetyckim przez Papieża Urbana VIII); a zarazem jako uczonego, profesora Akademii Wileńskiej i kolegiów jezuickich, a także jako oratora i kaznodziei króla Władysława IV Wazy.

– XXXVI Wiosna Literatury w Gołotczyźnie – 17 czerwca 2025 r.

Odbyła się jak zawsze w Muzeum Pozytywizmu w Gołotczyźnie. Głównym punktem programu była premiera poetyckiej książki Wiktora Golubskiego Kryształowa podkowa. Ale program był całodniowy, ze spotkaniami w szkołach, koncertami, oddaniem hołdu Aleksandrowi Świętochowskiemu: odwiedziny jego grobu, rozstrzygnięcie konkursu „O Laur Posła Prawdy”

– Jubileuszowa XXX Ciechanowska Jesień Poezji – 9-11 października 2025 r., zakończona wiwatem „Viva la Poesia!”. Odbywała się w Ciechanowie, Przasnyszu i Opinogórze, z bogatym trzydniowym programem, udziałem ok. 50 poetów z 8 państw, z różnych zakątków Polski i Mazowsza, którzy trafili do blisko 1000 odbiorców, głównie młodych. Szeroki odzew w mediach, w tym społecznościowych

II. Organizowaliśmy lub współorganizowaliśmy też kolejne edycje 4 konkursów literackich: Złote Pióro, „O Laur Sarbiewskiego” „O Laur Posła Prawdy”, „O Laur Zygmunta z Opinogóry”

Pisarze Związku Literatów na Mazowszu w Ciechanowie wydali w 2025 r. 13 książek:

Krzysztof Martwicki, Osiem opowiadań

Krzysztof Martwicki, Prawie niewidzialni

Wiktor Golubski, Kryształowa podkowa

Andrzej Zygmunt Rola-Stężycki, Belsk Duży. Mały słownik historyczno-geograficzny i etymologiczny
Stanisław Florczak, Tysiąc godzin
Barbara Orłowski, Szczęście smakuje malinami
Andrzej Rodziewicz, Oczekiwanie na wiatr ognisty
Zofia Humięcka album Salonik Elizy w Muzeum Romantyzmu w Opinogórze
Grażyna Kowalska, Mowa gwiazd, Warszawa 2025
Barbara Sitek-Wyrembek, Lidia Izabeli Lachowska, Barbara Strzałkowska, Trzy Akty Poezji
Agnieszka Zięba-Dąbrowska, Liryki warszawskie. 100 wierszy o współczesnym pejzażu stolicy

Piotr Kaszubowski, współautor książki Postacie wpisane w dzieje Mławy, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Mławskiej
Zdzisław Zembrzycki, W pisanym słowie krople szczęścia
Ukazały się też dwie pozycje broszurowe:
1. Piotr Kaszubowski, Zwyczaje wielkanocne na północnym Mazowszu
2. Piotr Kaszubowski, Zwyczaje adwentu i Bożego Narodzenia na północnym Mazowszu /wydane przez Muzeum Szlachty Mazowieckiej/;

Wydaliśmy również 27.numer „Ciechanowskich Zeszytów Literackich” Lucyna Kotarbińska (1858-1941) – pisarka, laureatka Wawrzynu Akademickiego0, sufrażystka. Po raz drugi pod red. wiceprezesa ZLM dr. Piotra Kaszubowskiego, któremu po 25 latach redagowania pisma przekazałam pałeczkę redaktora.
Ponadto członkowie ZLM odbywali spotkania autorskie, prowadzili różne imprezy, bywali jurorami w konkursach literackich, uczestniczyli w konferencjach naukowych, festiwalach – ważny był udział T. Kaczorowskiej w dwóch poza krajem: IV Międzynarodowym Festiwalu Poezji w Chalkidzie w Grecji (27 maja-1 czerwca 2025 r.) oraz w Międzynarodowym Festiwalu Poezji w Genui „Parole Spalancate” (Włochy, 5-16 czerwca 2025), gdzie 8 czerwca 2025 r. została zaprezentowana po raz pierwszy w Italii poezja Mazowsza (w ramach Umowy ZLM z Instytutem Polskim w Rzymie), którą przybliżyli: prezes ZLM Teresa Kaczorowska wraz z Piotrem Rzeczkowskim – muzykiem, harcmistrzem; a także artyści z Włoch: Francesco Costantino Orlando oraz prof. Anna Czajka-Cunico z Genui oraz konsul RP w Mediolanie dr Paweł Krupka.
Uczestniczyliśmy też w innych licznych imprezach literacko-kulturalnych, m.in. w Mazowieckich Jesiennych Impresjach Poetyckich w Gościńcu „Mazowsze” w Łagunach, w Narodowym Czytaniu, Festiwalu „Niepokorni Niezłomni Wyklęci” w Gdyni, czy Pikniku Literackim w Drzazgach oraz wielu innych /w Warszawie, Mławie, Działdowie, Przasnyszu, Augustowie, Płocku/. Warto dodać, że w związku z 80. rocznicą Obławy Augustowskiej najnowsza książka Teresy Kaczorowskiej Obława Augustowska w oczach świadka (Warszawa 2024) była prezentowana na licznych spotkaniach i w różnych miejscowościach, m.in. w gmachu Sejm RP w Warszawie, gdzie 9 lipca 2025 r., odbyło się otwarcie wystawy IPN, a także konferencja „Prawda i pamięć o Obławie Augustowskiej w 80.rocznicę zbrodni” – duża zasługa w jej organizacji Pani poseł Anny Cicholskiej, za co z serca dziękujemy! Dzięki sponsoringowi CEDROBU na wyjazd do Sejmu (na koszty wynajmu busa oraz obiad w restauracji Sejmowej), mogło uczestniczyć w tym wydarzeniu kilkunastu naszych pisarzy, co było dla nas wszystkich dużym przeżyciem i na pewno przejdzie do historii.

Do sukcesów należy również zaliczyć nawiązanie bliższej współpracy z Płockim Stowarzyszeniem Twórców Kultury oraz Towarzystwem Naukowym Płockim w Płocku, Stowarzyszeniem Pisarzy Polskich w Warszawie, Działdowską Kuźnią Słowa w Działdowie, Związkiem Twórców Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie

VIII. – Pisarze nasi zbierali też nagrody i odznaczenia:

– Miłosz Manasterski został odznaczony przez Prezydenta Polski Andrzeja Dudę Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (10 czerwca 2025 r.), za wybitne osiągnięcia oraz za zasługi dla wolnej Polski. – Agnieszka Zięba-Dąbrowska została odznaczona 7 czerwca 2025 r. podczas Gali 45- lecia Warszawskiego Stowarzyszenia Twórców Kultury w Domu Literatury w Warszawie Brązową Odznaką WSTK i nagrodą ministerialną „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.– Teresa Kaczorowska została dwunastą laureatką Nagrody Zygmunta Krasińskiego, przyznawaną od 2014 r. przez Kapitułę Muzeum Romantyzmu w Opinogórze (2 maja 2025, odbyła się także uroczysta promocja wydanych jej esejów prowadzonych w ramach Spotkań z Literaturą w Opinogórze). – Teresa Kaczorowska podczas XXX Jesieni Poezji została w Opinogórze uhonorowana przez polskie środowiska kultury Laurem św. Michała Archanioła.- Warto dodać, że za książkę Obława Augustowska w oczach świadka” Teresa Kaczorowska otrzymała w tegorocznym konkursie SDP w Warszawie I Nagrodę w kategorii im. Janusza Kurtyki, ufundowaną przez IPN

– Irena Szymańska otrzymała za twórczość literacką ministerialną Odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (13 stycznia 2025 r.) oraz Złotą Odznakę Warszawskiego Stowarzyszenia Twórców Kultury (7 czerwca 2025 r).

– Jan Rychner, poeta i nasz członek z Anina, otrzymał z rąk rektora Akademii Polonijnej w Częstochowie Akt Powołania na przewodniczącego Sekcji Literackiej Rady Artystycznej Instytutu „Ars Polonica” tej uczelni (jego praca jako przewodniczącego Klubu Literackiego „Nasza Twórczość” Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, została więc doceniona).

– Zofia Humięcka została wyróżniona przez Ministra Zdrowia odznaką honorową „Za Zasługi dla Ochrony Zdrowia”

– Ponadto kilkoro poetów zdobyło nagrody w ogólnopolskich konkursach literackich /nie jestem w stanie ich jednak wyliczyć/ VIII. W 2025 r. przyjęliśmy 6 nowych członków w poczet ZLM: Stanisława Florczaka z Sokołowa Podlaskiego oraz Andrzeja Rodziewicza z Sulejówka (19 lutego 2025), 5 maja 2025 r. – Reginę Magdziarz-Fietzek (Niemcy), zaś 2 lipca 2025 r. – Ewę Marię Zelenay (Warszawa), Agnieszkę Ziębę Dąbrowską (Warszawa) i Irenę Szymańską (Serock). Na koniec 2025 r. – ZLM liczył 36 członków, czyli najwięcej w naszej 28-letniej historii! Miniony 2025 r. można więc zaliczyć do udanych. Dziękuję literatom, a szczególnie Zarządowi ZLM za całoroczną pracę. A w mieniu wszystkich pisarzy skupionych w ZLM dziękuję mecenasom: zwłaszcza trzem samorządom: woj. mazowieckiego, miasta Ciechanowa i powiatu ciechanowskiego, oraz firmie CEDROB, a także instytucjom, na czele z Miejską Bibliotekę Publiczną w Ciechanowie (gdzie mamy siedizbę), Muzeami: Romantyzmu w Opinogórze i Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie, szkołom, organizacjom, parafiom, mediom oraz wszystkim, którzy wspierają nasze działania i literaturę polską. Dziękuję i mam nadzieję, że nasza współpraca będzie nadal twórcza i kontynuowana. Bo w 2026 r. planujemy nadal wydawać książki oraz „Ciechanowskie Zeszyty Literackie”, organizować imprezy, konkursy, spotkania autorskie i promocje książek, a zarazem promować romantyczno-pozytywistyczną Ziemię Ciechanowską, Mazowsze, a tym samym Polskę.

Życzę, aby Nowy Rok 2026 przyniósł wszystkim członkom i przyjaciołom Związku Literatów na Mazowszu wszelkie spełnienie, wenę, zdrowie i pokój! Życzę radości i zdrowia dla wszystkich pisarzy oraz ich bliskich! Niechaj każdego dnia 2026 r. króluje dobro, piękno i prawda!

dr Teresa Kaczorowska

Prezes Związku Literatów na Mazowszu